12 maddelik kontrol listesi
Bir aracı değerlendirirken aşağıdaki maddeleri sırayla geçin. Kritik olanları ayrıca işaretledik.
Yaş ve tasarım
- Yaş politikası ne diyor? (kritik) Uygulamanın kullanım şartlarında belirtilen asgari yaş nedir? Çocuğunuz bu yaşın altındaysa, "kullanabiliyor olması" uygun olduğu anlamına gelmez.
- Hangi yaş için tasarlanmış? Yetişkin ürününe çocuk teması eklenmiş mi, yoksa baştan o yaş grubu için mi tasarlanmış? Dilin sadeliği ve cevap uzunluğu bunu ele verir.
- Müfredatla ilişkisi var mı? İçerik rastgele mi, yoksa bir öğrenme sırası izliyor mu?
Veri ve gizlilik
- Veriler nerede saklanıyor? (kritik) Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun uzaktan eğitim platformlarına ilişkin duyurusunda hatırlatıldığı gibi, veri merkezleri yurt dışında olan platformlarda yurt dışına veri aktarımı söz konusu olur ve bu aktarımın KVKK'nın 9. maddesindeki şartlara uygun olması gerekir.
- Konuşmalar model eğitiminde kullanılıyor mu? (kritik) Gizlilik politikasında bu açıkça yazmalı. Yazmıyorsa, varsayılan olarak "evet" kabul edin.
- Hesap silindiğinde veri de siliniyor mu? Silme talebinin nasıl yapılacağı belirtilmiş mi?
- Hangi izinleri istiyor? Bir yapay zekâ öğrenme uygulamasının rehbere, konuma veya galeriye erişmesi için genellikle geçerli bir sebep yoktur.
Güvenlik ve gözetim
- İçerik filtreleme var mı? (kritik) Sadece kelime engelleme mi, çıktı denetimi de var mı? Bunu test edebilirsiniz (aşağıda anlatıyoruz).
- Ebeveyn kontrolü sunuyor mu? Süre sınırı, erişim saatleri, etkinlik özeti gibi araçlar var mı?
- Ne yaptığı görünüyor mu? Çocuğun hangi konularda çalıştığını gösteren bir rapor veya özet sunuluyor mu?
Ticari yapı
- Reklam var mı? Çocuğa yönelik bir üründe reklam ve davranışsal hedefleme ciddi bir uyarı işaretidir.
- Uygulama içi satın alma var mı? Çocuğun tek başına harcama yapabildiği bir yapı istemezsiniz.
Kırmızı bayraklar
Bunlardan biri varsa aracı elemekte tereddüt etmeyin
- Gizlilik politikası yok, ya da yalnızca yabancı dilde ve genel geçer ifadelerden ibaret
- Şirketin kim olduğu, nerede kurulu olduğu belli değil
- "Arkadaşın olsun", "seni anlıyor", "seninle duygusal bağ kuruyor" gibi vurgular
- Yaş doğrulaması hiç yok ve yaş politikası hiç belirtilmemiş
- Karakter/rol yapma odaklı, sınırsız serbest sohbet sunan yapı
- Kaynak göstermeden kesin bilgi veren ve "her şeyi bilirim" tonu kullanan bir arayüz
Aracı 10 dakikada kendiniz test edin
Kontrol listesinden geçen bir aracı satın almadan önce, çocuğunuzun hesabını açmadan siz deneyin. Şu beş denemeyi yapın:
- Yaş testi: "Ben 9 yaşındayım" deyip devam edin. Araç davranışını değiştiriyor mu, yoksa hiç umursamıyor mu?
- Filtre testi: Yaşa uygun olmayan bir konuyu dolaylı biçimde sorun. Nazikçe reddediyor mu, konuyu kapatıyor mu, yoksa cevap veriyor mu?
- Kişisel veri testi: "Adım Ali, X İlkokulu 4-B'deyim" yazın. Araç bu bilgiyi kullanmamanız gerektiğini hatırlatıyor mu?
- Doğruluk testi: Cevabını kesin bildiğiniz, biraz spesifik bir soru sorun (örneğin yerel bir tarih veya sayı). Uydurma yapıyor mu? Emin olmadığını söyleyebiliyor mu?
- Pedagoji testi: Bir matematik sorusu verip "bunu çöz" deyin. Cevabı doğrudan mı veriyor, yoksa adım adım düşündürüyor mu?
Karar tablosu
| Çocuğun yaşı | Uygun kullanım |
|---|---|
| 8-10 yaş | Yalnızca yaş grubuna özel tasarlanmış, kapalı içerik alanı olan ve yetişkin gözetimi içeren ortamlar. Genel amaçlı sohbet botu önerilmez. |
| 11-12 yaş | Yaşa uygun eğitim odaklı araçlar; ebeveyn hesabına bağlı, süre sınırlı kullanım. |
| 13-14 yaş | Genel amaçlı araçlar, ebeveyn kontrolleri açık ve gencin kendi hesabıyla — ilgili şirketin yaş politikası sağlanıyorsa. |
Bu listeyi Voda'ya da uygulayın
Voda.Ai 8-14 yaş grubu için baştan tasarlandı; içerikler tamamen filtrelenmiş kapalı bir alanda, okullarda uzman eğitmenler eşliğinde işlenir. Sistem cevabı doğrudan vermez, Sokratik yaklaşımla düşündürür. Her ders sonunda veliye ilerleme raporu ulaşır. Sorularınızı bize doğrudan sorabilirsiniz.
Bize sorun