İki belge, bir çerçeve
Konuyu takip etmeyenler için kısa bir kronoloji:
- 22 Ekim 2025 — Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kurulu Yönergesi, Bakanlık Onayı ile yürürlüğe girdi.
- 10 Ocak 2026 — Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu yayımlandı.
- 2 Şubat 2026 — Etik beyan sistemi YAZEK üzerinden beyan süreci başladı.
İlk belge yapıyı, ikincisi uygulamayı, üçüncüsü ise takibi kuruyor.
Yönerge ne düzenliyor?
Yönergenin amacı, Bakanlık bünyesinde yürütülen yapay zekâ uygulamalarına yönelik etik ilkelerin belirlenmesi, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin usul ve esasları ortaya koymak. Bunun yanında Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Üst Kurulu ile il ve ilçe etik kurullarının ve okul yapay zekâ etiği ekiplerinin oluşumu, yapısı, görev, yetki ve sorumlulukları tanımlanıyor.
Belgede öne çıkan başlıklar şunlar:
- Yapay zekâ uygulamalarına ilişkin etik ilkeler ve uygulama ölçütleri
- Etik beyan yükümlülüğünün hangi durumlarda doğduğu
- Etik ihlal tanımları ve bildirim süreçleri
- Bildirimlerin izlenmesine ilişkin usuller
Kurul nasıl oluşuyor?
Etik Üst Kurul, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanı'nın başkanlığında ve Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürü'nün doğal üyeliğinde toplam 11 üyeden oluşuyor. Kurulda ilgili genel müdürlük temsilcilerinin yanı sıra kamu kurumları, akademi, özel sektör ve sivil toplumdan üyeler de yer alıyor. Bu yapı üç kademeli: merkezde üst kurul, illerde ve ilçelerde etik kurullar, okullarda ise yapay zekâ etiği ekipleri.
Etik Kılavuz ve YAZEK ne getiriyor?
10 Ocak 2026'da yayımlanan kılavuz, ulusal ve uluslararası politika belgeleri ile Bakanlığın daha önceki yapay zekâ etik önerileri dikkate alınarak, kapsamlı bir literatür incelemesi sonucunda hazırlandı. Kılavuz; etik beyanın hangi durumlarda gerektiğini netleştiriyor, etik ihlal süreçlerini açıklıyor ve karar vermeyi kolaylaştıran örnekler sunuyor.
Buna eşlik eden YAZEK (Etik Beyan Sistemi) ise uyumun sistematik biçimde kaydedilmesini ve değerlendirilmesini sağlıyor. Merkez ve taşra teşkilatındaki öğretmenler ile Bakanlık personelinin etik beyan formlarını bu sistem üzerinden doldurması öngörülüyor.
Tek cümleyle
Türkiye'de artık okullarda yapay zekâ kullanımı, öğretmenin bireysel tercihine bırakılmış belirsiz bir alan değil; tanımlı ilkeleri, beyan yükümlülüğü ve ihlal bildirim mekanizması olan bir çerçeveye oturmuş durumda.
Peki bu bir ebeveyn için ne anlama geliyor?
- Okulunuza soru sorma hakkınız var. Okulda hangi yapay zekâ uygulamalarının kullanıldığını, okulun yapay zekâ etiği ekibinin bulunup bulunmadığını sorabilirsiniz.
- Şeffaflık bir beklenti değil, yükümlülük. Etik beyan süreci, kullanımın kayıt altına alınmasını öngörüyor.
- İhlal durumunda başvurulacak bir yol var. Yönergede etik ihlal tanımları ve bildirim süreçleri tanımlanmış durumda.
- Veri konusu ayrıca KVKK kapsamında. Yapay zekâ uygulamaları çocuğunuzun kişisel verisini işliyorsa, 6698 sayılı kanun ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu rehberleri de devrede.
- "Etik çerçeve" tek başına yeterli değil. Mevzuat zemini kurar; sınıftaki uygulamanın niteliğini öğretmenin ve programın pedagojik yaklaşımı belirler.
Önemli bir ayrım: "MEB onaylı" ile "MEB uyumlu" aynı şey değildir
Bu konuda piyasada sık karşılaşılan bir yanlış anlama var, açıkça yazalım: MEB'in özel kurumların yapay zekâ eğitim programlarına verdiği genel bir "onay" mekanizması bulunmuyor. Yönerge ve kılavuz, Bakanlık bünyesindeki uygulamalar ve okullardaki kullanım için etik çerçeve çiziyor.
Bir kurum "MEB onaylı" diyorsa
Bu ifadenin dayanağını sorun. Doğru ve dürüst ifade genellikle şudur: içerikler MEB'in güncel müfredatı ve ilgili mevzuat esas alınarak tasarlanmıştır — yani "MEB uyumlu". Voda Academy olarak biz de bu ifadeyi bilinçli şekilde kullanıyoruz.
Voda'nın uyum yaklaşımı
Voda.Ai eğitim içerikleri ve Voda Mobile uygulaması; MEB'in güncel müfredatı, Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kurulu Yönergesi ve KVKK esas alınarak tasarlanır. Bu uyum, Bakanlıktan alınmış bir onaya değil, kendi tasarım ve içerik geliştirme sürecimizde bu belgeleri temel almamıza dayanır.
Güvenlik ve MEB uyumu